سمک زمانه ما

وقتی مطلب قبلی با عنوان «خداحافظ سردار» را نوشتم، یکی از دوستان معترض شد که شما که اینقدر عاشق داستانهای عیاری و جوانمردی هستید چطور به دفاع از یک سردار نظام پرداختید. برای خودم سوال شد و بعد شروع کردم به خصوصیات مشابه سردار و عیاران قدیمی از جمله سمک عیار قهرمان معروف کتابی به همین نام که از قهرمانان معروف عیاری در ادبیات ما است. و مقایسه کردم که سردار چه نقاط مشترکی با سمک دارد و آیا او میتواند سمک زمانه ما باشد؟

کمک به دیگران

سمک معروف بود که هر کس از او درخواست کمک میکرد، به یاریش می‌رفت و هیچ وقت از ترسناکی و بزرگی دشمن نمی هراسید.

سردار نیز همچون او، هر وقت از او کمک خواستند به شتاب میرود. داستان کمک خواستن بارزانی رئیس اقلیم کردستان در زمان حمله داعش هنگامی که آمریکا و متحدنشان آنها را رها کرده بودند تا به دست داعش سقوط کنند و یا داستان کمک خواستن ابرقدرتی مثل روسیه برای نجات جان خلبانش نشانه های از این گواه دارد.

زمانی که داعش در ۴۰ کیلومتری بغداد بود، این سردار بود که توانست امنیت را به عراق بازگرداند. طوری که همان سال ایرانی های زیادی به سفر اربعین رفتند و خود شاهد بودند که چطور عراقی ها از شجاعت و تدبیر سردار تعریف میکنند.

نیروی فکر در مقابل قدرت

سمک مردی کوچک جسته بود که بر خلاف پهلوان توصیف شده در کتاب، زور بازوی نداشت. اما این قدرت فکر و تدبیر و شجاعت بی مثالش بود که باعث پیروزی او میشد.

سردار نیز برای فتح یک جبهه جنگ با نیروهای فراوان، توپ و تانک و یا هواپیمای جنگی نیاز نداشت. او بود و تعدادی افراد متخصص همراهش که ناگهان نتایج یک جنگ را بر میگرداندند

وفادار بودن

سمک عیار از زمانی که دست یاری به خورشید شاه داد تا مرگ او و حتی بعد از آن به پسرش وفادار ماند. هر چند کارهای او و پسرش بعضی وقتها مورد موافقتش نبود و بارها از پیش آنها به حال قهر رفت. اما هر بار وقتی شنید آنها به بدبختی افتاده اند، برگشت.

سردار هم از زمانی که به جبهه رفت تا زمان شهادتش به خدمت به نظامی پرداخت که نمیدانیم با همه تصمیمهای آن موافق بود یا خیر.

آواره کوه و بیابان

سمک عیار سالهای سال آواره کوه و بیابان بود تا خورشید شاه و فرخ‌روز پسرش به خوشی روزگار بگذرانند. او در شروع داستان جوان است و در پایان داستان پیرمرد. سردار نیز از ۲۶ سالگی که در زمان جنگ وارد سپاه میشود تا زمان مرگش در ۶۳ سالگی همواره درمناطق جنگی داخل و خارج از کشور حضور داشته است.

بومی تر از بومی‌ها

سمک عیار استاد تعویض چهره بود. او هر دم به رنگی و به شکلی در می‌آمد. سردار نیز در طول دوران خدمتش هرجا میرفت میتوانستند خودش را مردم بومی آنجا نشان بدهد. از افغانستان، عراق، کردستان، سوریه، لبنان،اردن و حتی فلسطین او همه جا لباس محلی میپوشید، به زبان آنها سخن میگفت وحتی بومی تر از بومی‌ها میشد. سازمان جاسوسی آمریکا (سیا) به همین دلیل به او لقب فرمانده شبح داده بود.

خط مقدم جنگ

سمک از آن پهلوانانی نبود که در چادر و پای سفره بزم بنشیند او همیشه در حال رزم بود همانطور که سردار نیز به جای اینکه پشت میزش بنشیند و به دیگران دستور بدهد. همیشه خودش در خط مقدم و حتی گاهی جلوتر از آن مشغول مبارزه بود.

پشت جبهه دشمن

سمک عیار، هیچ موقع به جبهه جنگ محدود نبود و همیشه در پشت خطوط دشمن مشغول عملیات بود. سردار نیز چنین وضعیتی داشت و به مرزها و جبهه های مشخص شده بی اعتنا بود.

ستوده شدن توسط دشمن

سمک بارها و بارها توسط دشمنانش ستوده شد و همه از کارهای او متعجب بودند و آرزو میکردند چون اویی در جبهه آنها باشد.

سردار نیز بارها توسط دشمنانش ستوده شده که در ادامه به بخشی از آنها بعنوان مشت نمونه خروار اشاره میکنم

  • نیویورک تایمز، در سپتامبر ۲۰۱۳ او را به عنوان «دشمنی که هم مورد تنفر و هم مورد تحسین است» توصیف کرد.
  • جان مگوایر افسر سابق سازمان سیا در عراق می‌گوید «او قوی‌ترین مأمور مخفی در خاورمیانه است … و هیچ‌کس او را نمی‌شناسد.» منبع
  • خبرگزاری فرانسه از او به عنوان «چهره‌ای مرموز» نام برد.
  • هفته‌نامه آمریکایی نیوزویک در نسخه بین‌المللی خود در ۳ دسامبر ۲۰۱۴ تصویری از قاسم سلیمانی را بر روی جلد خود چاپ کرد و در کنار تصویر وی بر روی جلد خود نوشت: «اول با آمریکا می‌جنگید، الان داعش را درهم می‌کوبد، او فرد باهوشی و عاشق جنگ است و خودش هم می‌داند که زبده این کار است.» منبع
  • شریه آمریکایی فارین پالیسی در دهمین گزارش سالانه خود پیرامون معرفی متفکران برتر جهانی در عرصه‌های مختلف، از قاسم سلیمانی به عنوان یکی از ۱۰ چهره و متفکر برتر در عرصه امنیتی-دفاعی نام برد.
  • وال‌استریت جورنال به نقل از دیوید پترائوس (ارتشبد آمریکایی و فرمانده سابق آمریکا در خاورمیانه و رئیس سیا در دولت اوباما) نوشت: چیزی که من می‌توانم بگویم این است که وی فردی بسیار توانمند و مدبر و دشمنی شایسته‌است.
  • جان مگوایر افسر سابق سیا گفته‌است نبرد القصیر که منجر به بازپس‌گیری شهر استراتژیک القصیر توسط ارتش سوریه و نقطهٔ عطفی در جنگ بود، تحت نظارت و فرماندهی سلیمانی بوده‌است و این نبرد را «یک پیروزی بزرگ» برای او خوانده‌است
  • اردشیر زاهدی داماد محمدرضا شاه و وزیر امورخارجه حکومت پهلوی در گفت و گویی با بی بی سی ضمن تمجید شهید سردار سپهبد قاسم سلیمانی، او را در ردیف قهرمان نظامی دیگر کشورها نظیر برنارد لاو مونت‌گومری، شارل دو گل، داگلاس مک‌آرتور و دوایت آیزنهاور قلمداد کرد و تاکید نمود: «قاسم سلیمانی یک سرباز وطن‌پرست بود» منبع
  • سازمان جاسوسی آمریکا سیا به او لقب «فرمانده شبح » داده بود و میگفتند ردگیری و پیدا کردن او بسیار سخت است و پس از ضربه زدن به دشمن به سرعت ناپدید میشود.

منم سمک، مردی ناداشت

سمک عیار هر وقت میخواست خودش را معرفی کند به ناداشت بودن خود اقرار می‌کرد. او مردی بود که در پی مال جمع کردن نبود. هر چند خورشید شاه، کلید خزانه خود را به او سپرده بود. عکس خانه سردار سلیمانی و خود بهترین گواه این است که او نیز به دنبال مال و اموال نبود است و زندگی در حد متوسط مردم ایران داشته است. نگاهی به ترک دیوار و یا کمدهای که درشان با چسب بسته شده، خود نشان میدهد که وضعیت سردارد با آقایان و آقازاده های امروزی چقدر متفاوت است.

سخن پایانی

حالا که دوباره این ویژگی ها را با خودم مرور میکنم، بیشتر و بیشتر می‌فهمم چرا به این شخصیت علاقه پیدا کردم. و چرا او برای من سمک زمانه ما شده است. حالا میفهمم چرا نویسنده ای مثل محمود دولت آبادی نیز از غار تنهایی خودش بیرون می‌آید و درباره این شخصیت میگوید. من هم مثل سایر نویسندگان این کشور به این قهرمان ادای احترام میکنم. هر چند شاید با خیلی از کارهای این حکومت و وضعیتی که تا بحال در کشور پیش آمده مخالف باشم. اما مشکلم با حاکمان را به پای سربازان نمی‌نویسم.

باز هم در پایان توصیه میکنم سخنان ارتشبد سابق و وزیر امور خارجه زمان پهلوی اردشیر زاهدی که خود داماد خاندان پهلوی بوده است را دوباره بشنوید.

1 دیدگاه برای «سمک زمانه ما»

  • 2020-01-10 در t 13:24
    Permalink

    خیلی خوبه که پس تحقیق کنیم و بدونیم واقعا نظر شهید سلیمانی در مورد نظام چی بوده تا مشخص بشه که مردی با این شجاعت و درایت چه خطی رو با چه دلایلی انتخاب کرده.

    پاسخ دادن

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.