هنوز در سفرم اثری در مورد سهراب سپهری

حقیقت مطلب این است که هر چند من خودم را یک کتابخوان قهار می دانم، اما کمتر پیش می آید که با شعرهای نو ارتباط برقرار کنم. در این میان فقط یک شاعر نو پرداز است که سخت مرا شیفه خود کرده و او کسی نیست بجز سهراب سپهری. سهراب از آن معدود شاعران نو پردازی است که به راحتی پایش را در هر خانه ای با هر فرهنگی باز می‌کند و آنقدر ما با او احساس خودمانی می کنیم که به سادگی «سهراب» صدایش می زنیم و اگر در محفلی صحبت از «آقای سپهری» باشد، کلی باید فکر کنیم تا یادمان بیاید که منظور همان سهراب خودمان است! کتاب «هنوز در سفرم» که به کوشش پریدخت سپهری خواهر سهراب جمع‌آوری و تدوین شده است به ما در شناخت این شاعر معاصر کمک شایانی می‌کند.

با تمام علاقه ای که به سهراب داشتم، با زندگی و زندگی نامه اش زیاد آشنا نبودم. می دانستم که «اهل کاشان» است و بست، می دانستم که می خواهد «سفر» بکند به «شهری دور» که دست هر کودکش شاخه معرفتی است! می دانستم که مثل خودم شلخته است !!! و حتی باید به دنبال «کفشهایش» بگردد و می دانستم که تنهاست، تنهای تنها و در جستجوی خدااست. اما بیش از این چیزی نمی دانستم. تا اینکه مشقهایم را خوب نوشتم و هدیه تولدی گرفتم از طرف کارمندانم! همانطور که حدس می زنید این هدیه چیزی نبود به جز کتاب «هنوز در سفرم» که مجموعه ای از نامه ها، یادداشتها و شعرهای منتشر نشده سهراب است که خواهرش پریدخت سپهری جمع آوری کرده و به چاپ رسانده است.

 

حقیقت مطلب این که معمولاً نویسندگان و شاعران بزرگ، بعد از مرگشان معروفتر می شوند و آن وقت است که اطرافیان شروع می کنند به چاپ اثاری که خود نویسنده نخواسته است چاپ کند. این آثار معمولاً یا چک نویسها و یا آثار سطح پایین و یا ابتدائی و در حال گذر پدیدآورنده است.
اینکه نویسنده چرا آنها را چاپ نکرده است، دلایل مختلفی می تواند داشته باشد، عقیده من این است که ما باید به این خواسته نویسنده احترام بگذاریم! اما الظاهر اطرافیان کمتر به این خواسته احترام می گذارند و نتیجه کار در قریب به اتفاق آنها یک اثر کم مایه می شود که مایه آبرو ریزی نویسنده است و احتمالا نویسنده دم پل صراط ایستاده تا جلو گردآورنده و ناشر را بگیرید و اعادی حیثیت کند. این مسئله حتی در مورد نویسندگان بزرگی مثل چارلز دیکنز و یا مارک تواین نیز صادق است. متاسفانه باید بگوید که بخشی از کتاب حاضر نیز شامل همین توضیحات می شود. غزلیات، شعرها، یادداشتهای و نقاشی های چاپ نشده سهراب به نظرم بهتر بود که بازهم چاپ نشده باقی می ماند.
اما بخش دیگری از کتاب شامل نامه ها، بیوگرافیش به زبان خودش و سال شمار زندگی سهراب به همراه بخش از خاطرات ژاپن، ما را با شاعر دیگری آشنا می کند. در واقع سهراب در ناخودآگاه اکثر ما به صورت یک بچه روستائی صاف و ساده تداعی می شود که دل مشغولی هایش صدای پای آب، سیب سرخ، کبوتران فرودست و درویشان است! در حالی که در این کتاب مطلع می شویم که نه بابا سهراب ما آدم دنیا دیده ای بوده است، در ژاپن نقاشی و جکاکی یاد می گرفته، و در نیویورک نمایشگاه می گذاشته، در پاریس اوقاتش را به بطالت می گذرانده است و در لندن به کلاس زبان می رفته و در دهلی هند به کلاغهای بنفش گیر می داده و در تهران حسرت گلستانه کاشان را می خورده است! می فهمیم که در قم به دنیا اومده و سر از گلپایگان و خوانسار در آورده است!

خلاصه اینکه از این نظر کتاب جالب است. اما می توانست جالبترهم باشد. حداقل اگر نامه ها را بر اساس تاریخ مرتب کرده بودند، آدم می توانست پیشرفت و رشد افکار و احساسات سهراب را پیگیری کند، اما حتی از اینکار کوچک نیز دریغ کرده اند که من هنوز دلیلش را نمی فهمم!
اما چیزی که شما از تک تک برگهای این کتاب حس می کنید، تنهائی سهراب است 🙁
به نظرم اگر مثل من عاشقانه شعرهای سهراب را دوست دارید، خواندن این کتاب برایتان مفید است هر چند من دوست داشتم از سالها و دقایق آخر عمر سهراب بیشتر آگاه باشم.

 بعنوان حسن ختام هم شعر زیر را برایتان از صفحه ۱۱۶ کتاب آورده ام

از رنگ بریدیم و ز دیدار گذشتیم
با چشم فروبسته از گلزار گذشتیم
در باغ جهان پا نگرفتیم چنان سرو
چون سایه سبک از سر دیوار گذشتیم
در راه سبک سیر نه پستی نه بلندی است
ابریم و از این دامنه هموار گذشتیم
پندار بر انگیخته صد نقش فسون رنگ
این پرده دریدیم وز پندار گذشتیم
دیدیم غباری چو بر آن، جامه فکندیم
از جاده دنیا چه سبکبار گذشتیم
رفتیم و شدیم از گذر خواب خبردار
از رهگذر خوا چه بیدار گذشتیم
از آمدن و رفتن ما کس نشد آگاه
از رهرو این خانه پریوار گذشتیم

شاد و کتاب‌خوان باشید،
کرم کتاب

کتاب: هنوز در سفرم
نویسنده: سهراب سپهری
گردآوردنده: پریدخت سپهری
ناشر: نشر و پژوهش فرزان روز
نوبت چاپ: سوم ۱۳۸۲
تعداد صفحه: ۱۲۵ صفحه
شمارگان: ۳۳۰۰ نسخه
قیمت: ۲۶،۰۰۰ ریال
شابک: ۱-۰۵۶-۳۲۱-۹۶۴

 

پ.ن: راستی اگر من مردم و شما زنده بودید، حتماً یادتون باشه که روی سنگ قبرم این شعر سهراب را بنویسید:
به سراغ من اگر می آیید
نرم و آهسته بیاید
مبادا که ترک بردارد
چینی نازک تنهائی من

مطالب مرتبط

2 thoughts on “هنوز در سفرم اثری در مورد سهراب سپهری

  • 2008-05-17 در t 09:09
    Permalink

    همانی که نمیتونه اسمش را بنویسه میگه:
    من هم شیفته سهراب هستم کتاب اشعار سهراب را دارم و دوست دارم این کتاب را هم بخونم ولی نتونستم تو شهر خودمون پیداش کنم . سایتی هست که بتونم بصورت اینترنتی بخرمش؟

    پاسخ دادن
  • 2008-05-17 در t 09:14
    Permalink

    قیمت کتاب در خود انتشارات ۲۲۰۰ تومان نوشته شده است . شما نوشتی ۲۶۰۰ تومان!!!

    پاسخ دادن

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.